Ekran okuyucu; ekrandaki metni, butonları ve yapıyı sese (veya braille ekrana) çeviren yazılımdır. Kör ve az gören kullanıcıların web'i kullanmasının birincil yoludur — ve siteniz doğru kodlanmamışsa ekran okuyucu için görünmez olabilir.
Yaygın ekran okuyucular
- VoiceOver: macOS ve iOS'ta yerleşik; Cmd+F5 ile açılır.
- NVDA: Windows için ücretsiz ve açık kaynak; test için en pratik seçenek.
- JAWS: Kurumsal ortamlarda yaygın, ücretli Windows okuyucusu.
- TalkBack: Android'de yerleşik.
Ekran okuyucu sitenizi nasıl görür?
Okuyucu, sayfanın erişilebilirlik ağacını dolaşır: başlıklar, landmark bölgeleri, bağlantılar ve form etiketleri. Bu yüzden görsel düzen değil, kod yapısı belirleyicidir:
- Başlık hiyerarşisi bozuksa kullanıcı sayfada yolunu bulamaz.
- Alt metni olmayan görsel yalnızca "grafik" diye okunur.
- Etiketi olmayan form alanı "düzenleme kutusu" olarak duyurulur — neyin kutusu belli olmaz.
5 dakikalık ekran okuyucu testi
- VoiceOver'ı (veya NVDA'yı) açın ve sitenizin ana sayfasına gidin.
- Yalnızca başlıklar arasında gezinin: hiyerarşi mantıklı mı?
- Bir formu baştan sona doldurmayı deneyin: her alanın adı okunuyor mu?
- Görsellerin üzerinden geçin: anlamlı açıklamalar mı, dosya adları mı duyuyorsunuz?
AccessNox katkısı: Widget'taki yerleşik ekran okuyucu seçili metni sesli okur; yapay zekâ da eksik alt metinleri tamamlayarak gerçek ekran okuyucu deneyimini iyileştirir.